İnfaz düzenlemesi TBMM’de kabul edildi? Hangi cezalar arttırıldı? Denetimli serbestlik kaç yıla çıktı

cezaevi

Yeni düzenlemeyle birlikte 90 bin kişiye tahliye yolu açıldı. Teklife göre, terör, cinayet, uyuşturucu, kadına şiddet ve cinsel suçlar haricinde, cezanın yarısı oranında infaz uygulanacak.

Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde hükümlü ve tutuklular ile alakalı oluşturulan prosedürler ya da bunlarla alakalı faaliyetlerin ya da Cumhuriyet savcısının ceza ve emniyet önlemlerinin infazına dair verilen kararların yasa ya da diğer mevzuat hükümlerine aykırı bulunduğu gerekçesiyle bu karar, prosedür ya da faaliyetlerin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün, her durumda yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içersinde şikayet yolu ile infaz hakimliğine başvurulabilecek.

7 gün içersinde itiraz yoluna gidilebilecek

İnfaz hakiminin kararlarına karşı şikayetçi ya da alakalı Cumhuriyet savcısı doğrulusunda, tebliğden itibaren yedi gün içersinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecek. Kanunlarda infaz hakiminin onayına tabi bulunduğu belirti edilen hususlarda da bu hüküm uygulanacak.

İnfaz Hakimliği Kanunu ve Türk Ceza Kanunu ile Ceza ve Emniyet Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da infaz hakimliğinin kuruluş, görev, yetki ve işleyişine dair oluşturulan farklılıklar ya da infaz hakimliğine yeni görevler veren planlamaler, 1 Eylül 2020 tarihinden itibaren uygulanacak. Bu tarihe kadar sahip olunan hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

İnfaz hakimliğinin kuruluş, görev, yetki ve işleyişine dair oluşturulan farklılıklar sebebiyle olağan ya da inanılmaz yasa yolu incelemesinde bozma kararı verilemeyecek. Kanunla oluşturulan farklılıkların yapılacağı tarihe kadar, iş ve kadro durumu öneme alınarak değiştirilen hükümlere göre infaz hakimlikleri kurulacak ve etkinliğe geçirilecek.

Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca oluşturulan tebligata karşın 30 gün içersinde alternatif önlemin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması ya da başlanıp da devam edilmemesi durumunda, infaz hakimliği kısa vakitli hapis cezasının tamamiyle ya da kısmen infazına karar verecek ve bu karar hemen infaz edilecek. Hükmedilen alternatif önlemin, hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, infaz hakimliğince önlem değiştirilecek.

Cezanın ertelenmesi; mağdurun ya da kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki duruma getirme ya da tazmin hedefiyle tamamiyle giderilmesi şartuna bağlı tutulabilecek. Bu durumda, şart gerçekleşinceye kadar cezanın infaz kurumunda çektirilmesine devam edilecek. Koşulun yerine getirilmesi durumunda, infaz hakimi kararıyla hükümlü, infaz kurumundan hemen salıverilebilecek.

Mahkum bulunduğu hapis cezası ertelenen ya da denetimlü serbestlik önlemi uygulanarak cezası infaz edilen ya da şartlu salıverilen hükümlü; kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılamayacak.

Denetimli serbestlik önlemi uygulanarak cezası infaz edilen ya da şartlu salıverilen hükümlü ile alakalı, “Bir kamu kurumunun ya da kamu kurumu derecesindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek ya da sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı ya da tacir olarak icra etmekten yoksun bırakılmamasına” karar verilebilecek.

Kasten yaralama suçunun, üstsoya, altsoya, eşe ya da kardeşe karşı, gövde ya da ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda belirleme edilen şahsa karşı, bireyin yerine getirdiği kamu vazifiyeti sebebiyle, kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuzu kötüye kullanılarak silahla işlenmesi durumunda, şikayet aranmaksızın, verilebilecek ceza yarı oranında artırılırken, canavarca hisle işlenmesi durumunda bir kat oranında yükseltilecek.

Kasten yaralama sonucunde ölüm ortaya gelmişse yukarıdaki durumlarda 12 senedan 18 senea kadar hapis cezası verilebilecek.

Örgüt kuran ve yönetenlerin cezaları artacak

Kanunun suç saydığı fiilleri prosedürek hedefiyle örgüt kuranlar ya da yönetenlerin örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye adedi ile vasıta ve gereç bakımından gaye suçları prosedüreye elverişli olması durumunda, 2 senedan 6 senea kadar aldıkları hapis cezası 4 senedan 8 senea çıkarıldı. Suç prosedürek hedefiyle kurulmuş olan teşkilate üye olanlara verilen 1 senedan 3 senea kadar hapis cezası ise 2 senedan 4 senea kadar çıkarıldı.

Kazanç elde etmek hedefiyle diğersına ödünç para veren şahıs, 2 senedan 6 senea kadar hapis ve 500 gün adli para cezası ile cezalandırılacak. Suçun bir teşkilatün etkinliği kapsamında işlenmesi durumunda verilebilecek ceza bir kat artırılacak.

Hamilelerin tutuklanması yerine adli denetim

Maruz kaldığı ağır bir hastalık ya da engellilik sebebiyle ceza infaz kurumu şartlarında hayatını yalnız idame ettiremediği belirleme edilen şüpheli ile gebe olan ya da doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmemiş belirleme edilen kadın şüphelinin, tutuklanması yerine adli denetim altına alınmasına karar verilebilecek.

Hakkında mahkumiyet hükmü verilmiş ve bu hükümle alakalı olarak istinaf ya da temyiz yasa yoluna başvurulmuş olması durumunda, UYAP kayıtlarını incelemek hedefiyle hükmü veren ilk derece mahkemesi de adli denetim kararı ve tutuklama kararı verebilecek.

Terör suçları, teşkilat kurmak, yönetmek ya da teşkilate üye olmak suçları ile teşkilat etkinliği kapsamında işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkum olanlar ile ikinci defa mükerrer olanlar ve şartlu salıverilme kararının geri alınması sebebiyle cezası aynen infaz edilenler hariç olmak üzere, kasıtlı suçlardan toplam 3 sene ya da daha az hapis cezasına mahkum olanlar ile alakalı verilen cezalar direkt olarak açık ceza infaz kurumlarında yerine getirilecek.

Taksirli suçlardan toplam 5 sene ya da daha az vakit ile hapis cezasına mahkum olanlar, adli para cezası, infaz vakitcinde hapis cezasına çevrilenler, İcra ve İflas Kanunu gereğince tazyik hapsine tabi tutulanlar amacıyla de verilen cezalar direkt olarak açık ceza infaz kurumlarında yerine getirilecek.

Hükümlülerin kapalı ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılmalarına; ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği hedefiyle konulmuş kurallara içtenlikle uyarak, haklarını iyi niyetle kullanarak, yükümlülüklerini kusursuz yerine getirerek geçirmiş ve oluşturulan tedavi programlarına göre de toplumla bütünleşmeye hazır bulunduğunun disiplin kurulunun görüşü alınarak yönetim kurulunca saptanması durumunda oluşturulan değerlendirme sonucunde karar verilebilecek.

Toplam 10 sene ve daha çok hapis cezasına mahkum olanlar ile terör suçları, teşkilat kurmak, yönetmek ya da teşkilate üye olmak suçları, teşkilat etkinliği kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu ya da uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanların kapalı ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılmalarına dair yönetim ve izlenim kurulu kararları, infaz hakiminin onayından sonra uygulanacak.

Doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınanlar dahil olmak üzere bu kurumlarda belirleme edilen hükümlülerden firar edenler ya da diğer bir fiilden ötürü haklarında tutuklama kararı verilenler, yönetim ve izlenim kurulu kararıyla kapalı ceza infaz kurumuna gönderilecek.

Kınamadan diğer bir disiplin cezası alıp, bu cezası kesinleşmiş olanlar ya da asayiş ve sistemin sağlanması hedefiyle disiplin cezası kesinleşmemiş olsa bile, eylemi, kurum düzeni ya da şahıs güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar yönetim ve izlenim kurulu kararıyla kapalı ceza infaz kurumuna gönderilecek.

Açık ceza infaz kurumu şartlarına ya da çalışma şartlarına uyum sağlayamayacakları saptananlar, yönetim ve izlenim kurulunun kararı ve infaz hakiminin onayıyla kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilecek.

Hükümlülerin, suç ve ceza çeşitlerine göre açık ceza infaz kurumlarına ayrılıp ayrılmamalarına, açık ceza infaz kurumlarında geçirecekleri vakitlere, kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine, direkt olarak açık ceza infaz kurumlarına alınmalarına, direkt olarak açık ceza infaz kurumlarına alınanların kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine ve diğer hususlara dair usul ve esaslar yönetmelikte gösterilecek.

İNFAZA ARA VERİLMESİ

Zorunlu ve çok ivedi durumlarda, Cumhuriyet başsavcılığının hapis cezasının infazına 6 ay ara verebilmesine dair yetkisi, 1 senea çıkarıldı. Ayrıca, hükümlülerin eş ya da çocuklarının sıksık hastalık ya da malullükleri durumunda infaza ara verilebilmesine imkân tanındı. Çocuk hükümlülere verilebilecek mükafat olanağının kapsamı genişletildi. Bu kapsamda kardeşiyle de görüşmelerine imkân tanındı. Hükümlülerin armağan kabul etme hakkı genişletildi. Ayrıca, çocuk ve altmış beş yaşını tamamlamış hükümlüler ile yanında çocuğu belirleme edilen kadın hükümlüler bakımından, belirli vakit dilimi dışında da armağan alabilme olanağı sağlandı. Açık cezaevinde belirleme edilen hükümlülerin 3 günlük mazeret izin hakkı 7 güne çıkarıldı. Hükümlülerin mazeret iznini kullanabilmesi amacıyla cezaevinde iyi halli olarak geçirmesi gereken vakit kısaltıldı.

HASTA YAKINI ZİYARETLERİ

Hükümlülere, hasta olan yakınlarını ziyaret yapabilmesi hedefiyle verilen mazeret izin hakkı, 1 defadan 2’ye çıkarıldı. Açık ve kapalı cezaevlerindeki hükümlülerin salgın hastalık durumunda de kuruma ait telefon ve faks cihazından derhâl yararlandırılmasına imkân tanındı. Hükümlünün bakıma muhtaç çocuklarının barındırılmasına dair hükümlerin tutuklular bakımından da uygulanabilmesine imkân tanındı.

DİSİPLİN YAPTIRIMLARI

Hükümlülerin kamu kurum ve kuruluşlarının iş alanlarında, geceleyin bu kurum ve kuruluşlar doğrulusunda barındırılmak şartuyla çalıştırılabilmelerine imkân tanındı. Bu durum, hükümlünün çalıştığı vakit daha erken denetimlü serbestliğe ayrılmasını sağlayacak. Hükümlülere, duruşma, sağlık, eğitim ve çalışma gibi nedenlerle geçici olarak cezaevi dışında bulunduğu yerlerde gerçekleştirdiği disipline aykırı eylem ve sözleri sebebiyle de disiplin yaptırımları uygulanabilecek.

BAZI SUÇLARIN CEZALARI ARTIRILDI

Bazı suçların cezaları artırıldı. Bu kapsamda; yaralama suçunun canavarca his saikiyle (örneğin; kezzap atmak hedefiyle) işlenmesi durumu nitelikli durumlar arasına alınmakta ve suçun bu suretle işlenmesi durumunda verilebilecek azami ceza 18 senea çıkarıldı. Suç prosedürek hedefiyle teşkilat kurmak, yönetmek ve üye olmak ile tefecilik suçlarının cezaları da artırıldı.

KAÇAKÇILIK SUÇUNDA ÖNEMLİ DÜZENLEME

Kaçakçılık suçlarında malın değerinin azlığı indirim sebebi olarak kabul edildi ve kovuşturma evresi amacıyla de etkin pişmanlık olanağı getirildi. Kaçakçılık suçlarında malın değerinin hafif ya da pek hafif olması durumunda cezadan oransal bir indirim yapılacak. Ayrıca, kovuşturma evresi amacıyla de etkin pişmanlık getirilerek kaçakçılık hususu malın değerinin iki katı parayı Devlet Hazinesine ödediği takdirde cezada belli bir oranda indirim yapılması sağlanacak.

İnfaz hakimliği her il merkezinde ile bölgelerin coğrafi durumlari ve iş yoğunluğu göz önüne tutularak belirleme edilen ilçelerde Hakimler ve Savcılar Kurulu olumlu fikiri alınarak Adalet bakanlığınca İnfaz Hakimliği kurulacak. İnfaz hakimleri, Cumhuriyet savcısının ceza ve emniyet önlemlerinin infazına dair verilen kararlara karşı oluşturulan şikayetleri inceleyecek. İnfaz hakimleri, ceza ve emniyet önlemlerinin infazına dair mahsup, ceza vakit aşımı ve hükümlünün ölümü durumlarinda verilebilecek kararlar da dahil olmak üzere hakim ya da mahkeme doğrulusunda verilmesi lüzumlu kararları alacak ve işleri yapacak.

Kasten yaralama suçunun, üstsoya, altsoya, eşe ya da kardeşe karşı, gövde ya da ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda belirleme edilen şahsa karşı, bireyin yerine getirdiği kamu vazifiyeti sebebiyle, kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuzu kötüye kullanılarak silahla işlenmesi durumunda, şikayet aranmaksızın, verilebilecek ceza yarı oranında artırılırken, canavarca hisle işlenmesi durumunda ise ceza bir kat oranında yükseltilecek.

4 YILDAN 8 ÇIKARILDI

Kanunun suç saydığı fiilleri prosedürek hedefiyle teşkilat kuranlar ya da yönetenler, teşkilatün yapısı, sahip bulunduğu üye adedi ile vasıta ve gereç bakımından gaye suçları prosedüreye elverişli olması durumunda, 2 senedan 6 senea kadar aldıkları hapis cezası 4 senedan 8 senea çıkarıldı.

Kazanç elde etmek hedefiyle diğersına ödünç para veren şahıs, 2 senedan 6 senea kadar hapis ve 500 gün adli para cezası ile cezalandırılacak.

Ceza ve Emniyet Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da oluşturulan değişiklikle, hapis cezasının infazı, gebe olan ya da doğurduğu tarihten itibaren 1 sene 6 ay geçmemiş belirleme edilen kadınlar ile alakalı geri bırakılacak.

Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu belirleme edilen kadın hükümlüler ile maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik ya da kocama sebebiyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler de infaz planlamasinden yararlanabilecek.

Korona virüs salgını sebebiyle açık ceza infaz kurumlarında belirleme edilen hükümlüler ile denetimlü serbestlik önlemi oluşturulan hükümlüler, 31 Mayıs 2020’ye kadar izinli saseneacak. Salgının devam etmesi durumunda bu vakit 2 aylık Aralıklarla 3 kez uzatılabilecek. Ağır hastalık, engellilik ya da kocama sebebiyle hayatını yalnız idame ettiremeyen 65 yaşını bitiren hükümlüler de denetimlü serbestlikten yararlanacak.

BASINI İÇEREN DÜZENLEME

Basın İlan Kurumu vasıtasıyla resmi ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazeteler, ceza infaz kurumuna kabul edilmeyecek. Yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığı yetki sahibi olacak.

Toplam 10 sene ve daha çok hapis cezasına mahkum olanlar ile terör suçları, teşkilat kurmak, yönetmek ya da teşkilate üye olmak suçları, teşkilat etkinliği kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu ya da uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar ile alakalı yapılacak açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimlü serbestlik önlemi uygulanarak cezanın infazına ve şartlu salıverilmeye dair değerlendirmelerde yönetim ve izlenim kuruluna Cumhuriyet başsavcısı ya da belirleyeceği bir Cumhuriyet savcısı diğernlık edecek.

Teklifle, hükümlülerin mazeret iznini kullanabilmesi amacıyla ceza infaz kurullarında iyi halli olarak geçirmesi gereken vakit de kısaltılıyor. Hasta ziyareti hedefiyle verilen mazeret izin hakkı ikiye çıkarılıyor. Düzenlemeyle hükümlülere, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ya da güçlendirmelerini ve dış dünyaya uyumlarını sağlamak hedefiyle verilen özel izin vakitı üç günden yedi güne çıkarılıyor. Hastalık ya da natural afet gibi mecburi durumlarda bu izinler birleştirilerek kullanılabilecek.

VERİLECEK CEZA

Salgın hastalık, natural afet, harp ya da seferberlik durumunda bu sebeplerden ötürü izinden dönemeyen ya da geç dönen hükümlülere ceza verilmeyecek. İzinden dönmeyen ya da iki günden çok bir vakit atlattıktan sonra dönen hükümlüler ile firar eden hükümlülere bir daha özel izin verilmeyecek.

Türk Ceza Kanununda yer alan kısa vakitli hapis cezasının yaptırım alternatiflerinden kamuya faydalı bir işte çalıştırma cezasına dair planlama yapılıyor.
Ceza ve Emniyet Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda yer alan, açık ceza infaz kurumunda bulunup da şartlu salıverilmesine bir sene ya da daha az vakit kalanların cezalarının denetimlü serbestlik önlemi altında infazına imkân veren planlama muhafaza edildi.

KOŞULLU SALIVERME

Düzenlemeyle, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilmiş olanlar otuz seneını, müebbet hapis cezasına mahkum edilmiş olanlar yirmi dört seneını, diğer vakitli hapis cezalarına mahkum edilmiş olanlar cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde, şartlu salıverilmeden yararlanabilecek.

Ancak Türk Ceza Kanununda belirti edilen kasten öldürme, sonucu itibarıyla ağırlaşmış yaralama suçu, işkence, cinsel saldırı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz suçlarından vakitli hapse mahkum olanlar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan ve uyuşturucu ya da uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan hapis cezasına mahkum olan çocuklar, devlet istihbarat hizmetleri ve Milli İstihbarat Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkum olanlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, özel yaşama ve hayatın saklı alanına karşı suçlarından vakitli hapis cezasına mahkum olanlar, cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, şartlu salıverilmeden yararlanabilecek.

Yeni tip korona virüs salgını sebebiyle açık ceza infaz kurumlarında belirleme edilen hükümlüler ile denetimlü serbestlik önlemi oluşturulan hükümlüler, 31 Mayıs 2020’ye kadar izinli saseneacak. Salgının devam etmesi durumunda bu vakit 2 aylık Aralıklarla 3 kez uzatılabilecek.